Lens Index คือค่าดัชนีหักเหแสงของวัสดุเลนส์ ยิ่งตัวเลขสูงเลนส์ยิ่งบางลงเมื่อค่าสายตาเท่ากัน แต่ไม่ได้แปลว่ายิ่งสูงยิ่งดีเสมอไป เพราะ Index สูงมาพร้อมราคาที่สูงขึ้นมาก คนสายตาน้อยที่เลือก Index สูงเกินจำเป็นมักจ่ายแพงเพื่อความบางที่แทบสังเกตไม่ออก ในขณะที่คนสายตาสูงที่เลือก Index ต่ำเกินไปจะได้เลนส์หนาเทอะทะ หนักโครง และอาจทำให้กรอบแว่นเสียทรง บทความนี้อธิบายว่า Index แต่ละระดับต่างกันยังไง และสายตาระดับไหนควรเลือก Index เท่าไหร่ถึงจะคุ้มค่าที่สุด

"Index ที่ 'พอดี' กับค่าสายตาคุ้มค่ากว่า Index ที่ 'สูงสุด' เสมอ — ตัวเลขที่แพงกว่าไม่ได้แปลว่าเหมาะกับทุกคน"

การตรวจสอบตำแหน่งศูนย์เลนส์และค่าสายตาก่อนสั่งตัดเลนส์ที่ Index เหมาะสม
การตรวจสอบตำแหน่งศูนย์เลนส์ก่อนสั่งตัด มีผลต่อความหนาของเลนส์เช่นเดียวกับค่า Index

Lens Index คืออะไร ทำไมตัวเลขถึงต่างกัน

Lens Index หรือค่าดัชนีหักเหแสง (Refractive Index) เป็นค่าที่บอกว่าวัสดุเลนส์หักเหแสงได้มากแค่ไหน ยิ่งค่าสูง วัสดุยิ่งหักเหแสงได้มากขึ้นต่อความหนาที่เท่ากัน ทำให้เลนส์ที่มี Index สูงสามารถผลิตให้บางกว่าเลนส์ Index ต่ำที่ค่าสายตาเท่ากันได้ ตัวเลข Index ที่พบบ่อยในตลาดคือ 1.56, 1.60, 1.67 และ 1.74 โดยตัวเลขที่มากกว่าหมายถึงเลนส์บางกว่า แต่ก็มาพร้อมต้นทุนวัสดุและกระบวนการผลิตที่สูงขึ้นตามไปด้วย

เปรียบเทียบ Lens Index แต่ละระดับ เหมาะกับสายตาแบบไหน

ตัวเลขค่าสายตาด้านล่างเป็นแนวทางทั่วไปที่ใช้ในทางปฏิบัติ ไม่ใช่กฎตายตัว เพราะความเหมาะสมยังขึ้นอยู่กับทรงกรอบและรูปหน้าของแต่ละคนด้วย

Lens Index ความหนา เหมาะกับสายตาช่วง ระดับราคา
1.56 (มาตรฐาน) หนาที่สุดในกลุ่มนี้ ต่ำกว่า -3.00 ประหยัด
1.60 บางลงเล็กน้อย -3.00 ถึง -6.00 ปานกลาง
1.67 บางกว่าชัดเจน -6.00 ถึง -9.00 ค่อนข้างสูง
1.74 บางที่สุด เบาที่สุด สูงกว่า -9.00 หรือกรอบเล็กมาก สูงสุด
⚠️

ข้อควรระวัง: ค่าสายตาที่ระบุในตารางเป็นเพียงแนวทาง ไม่ใช่กฎเกณฑ์ตายตัว ทรงกรอบที่เลือกก็มีผลต่อความหนาของเลนส์เช่นกัน กรอบทรงกลมหรือทรงใหญ่ทำให้เลนส์ดูหนากว่ากรอบทรงเล็กแม้ค่าสายตาเท่ากัน ควรปรึกษาทัศนมาตรหรือช่างตัดแว่นเพื่อประเมินร่วมกับทรงกรอบที่เลือกจริง

เปรียบเทียบความหนาขอบเลนส์สองแผ่นที่ค่า Index ต่างกัน ยิ่ง Index สูงเลนส์ยิ่งบาง
ความหนาของขอบเลนส์ที่แตกต่างกันชัดเจนเมื่อเทียบ Lens Index คนละระดับที่ค่าสายตาเดียวกัน

ตัวเลขยิ่งสูงยิ่งดีจริงไหม

คำถามนี้เป็นความเข้าใจผิดที่พบบ่อยที่สุด Index ยิ่งสูงเลนส์ยิ่งบาง แต่ไม่ได้แปลว่ายิ่งดีเสมอไป เพราะ Index สูงมักมาพร้อมราคาที่สูงขึ้นมาก และถ้าค่าสายตาไม่ได้สูงมาก การจ่ายเพิ่มเพื่อ Index สูงอาจไม่คุ้มเพราะความบางที่ต่างกันแทบสังเกตไม่ได้ด้วยตาเปล่า ตัวอย่างเช่น คนสายตา -1.50 ที่เลือก Index 1.74 จะได้เลนส์บางกว่า Index 1.56 เพียงเล็กน้อยเท่านั้น แต่ราคาต่างกันมาก จึงไม่ใช่ทางเลือกที่คุ้มค่าในกรณีนี้

สายตาน้อยแต่อยากได้เลนส์บางมากๆ เลือก Index สูงได้ไหม

เลือกได้ ไม่มีข้อห้าม แต่ต้องเข้าใจว่าเป็นการจ่ายเพิ่มเพื่อความบางที่อาจสังเกตความต่างได้ไม่มากนัก เพราะสายตาน้อยเลนส์ก็บางอยู่แล้วตั้งแต่ Index มาตรฐาน หากมีเหตุผลอื่นเช่นต้องการเลนส์ที่เบาที่สุดเพื่อความสบายในการสวมใส่ทั้งวัน หรือชอบความรู้สึกของเลนส์บางเป็นการส่วนตัว ก็สามารถเลือก Index สูงได้ตามความต้องการ

Index สูงมีข้อเสียอะไรไหม นอกจากราคาแพง

เลนส์ Index สูงมักมีค่า Abbe number ต่ำกว่า ซึ่งอาจทำให้เกิดสีรุ้งเล็กน้อยที่ขอบเลนส์ในบางสภาพแสง (chromatic aberration) โดยเฉพาะกับกรอบทรงใหญ่ นอกจากนี้เลนส์ Index สูงมักต้องสั่งพิเศษและใช้เวลาผลิตนานกว่าเลนส์ Index มาตรฐานที่มีสต็อกพร้อมมากกว่า ทำให้ต้องรอรับแว่นนานขึ้นในบางกรณี

✦ ✦ ✦

คำถามที่พบบ่อย

Q: Lens Index คืออะไร ตัวเลขยิ่งสูงยิ่งดีจริงไหม? +
Lens Index คือค่าดัชนีหักเหแสงของวัสดุเลนส์ค่ะ ยิ่งตัวเลขสูงเลนส์ยิ่งบางลงเมื่อค่าสายตาเท่ากัน แต่ไม่ได้แปลว่ายิ่งสูงยิ่งดีเสมอไป เพราะ Index สูงมักมาพร้อมราคาที่สูงขึ้นมาก และถ้าค่าสายตาไม่ได้สูงมาก การจ่ายเพิ่มเพื่อ Index สูงอาจไม่คุ้มเพราะความบางที่ต่างกันแทบสังเกตไม่ได้ด้วยตาเปล่า
Q: สายตาสั้นกี่ร้อยควรเลือก Lens Index เท่าไหร่? +
โดยทั่วไปค่ะ สายตาต่ำกว่า -3.00 ไดออปเตอร์ Index 1.56 ก็เพียงพอและไม่หนาเทอะทะ, สายตา -3.00 ถึง -6.00 แนะนำ Index 1.60 เพื่อความบางที่สมดุลกับราคา, สายตา -6.00 ถึง -9.00 เหมาะกับ Index 1.67 เพื่อลดความหนาและน้ำหนักเลนส์ และสายตาสูงกว่า -9.00 หรือกรอบเล็กมาก ควรพิจารณา Index 1.74 ซึ่งบางที่สุดแต่ราคาสูงที่สุดเช่นกัน ตัวเลขนี้เป็นแนวทางทั่วไป ค่าที่แม่นยำควรให้ทัศนมาตรประเมินจากทั้งค่าสายตาและทรงกรอบที่เลือก
Q: สายตาน้อยแต่อยากได้เลนส์บางมากๆ เลือก Index สูงได้ไหม? +
เลือกได้ค่ะ ไม่มีข้อห้าม แต่ต้องเข้าใจว่าเป็นการจ่ายเพิ่มเพื่อความบางที่อาจสังเกตความต่างได้ไม่มากนัก เพราะสายตาน้อยเลนส์ก็บางอยู่แล้วตั้งแต่ Index มาตรฐาน ส่วนต่างราคาระหว่าง Index 1.56 กับ 1.74 ในเคสสายตาน้อยจึงอาจไม่คุ้มเมื่อเทียบกับความบางที่ได้เพิ่มมา
Q: Index สูงมีข้อเสียอะไรไหม นอกจากราคาแพง? +
เลนส์ Index สูงมักมีค่า Abbe number ต่ำกว่าค่ะ ซึ่งอาจทำให้เกิดสีรุ้งเล็กน้อยที่ขอบเลนส์ในบางสภาพแสง (chromatic aberration) โดยเฉพาะกับกรอบทรงใหญ่ นอกจากนี้เลนส์ Index สูงมักต้องสั่งพิเศษและใช้เวลาผลิตนานกว่าเลนส์ Index มาตรฐานที่มีสต็อกพร้อมมากกว่า
Q: จ่ายเงินสั่ง Index 1.67 ไปแล้ว แต่รู้สึกว่าเลนส์ยังหนา มีวิธีตรวจสอบไหมว่าร้านย่อให้จริง? +
วิธีตรวจสอบที่ทำได้เองคือดูใบเสร็จ/ใบสั่งเลนส์ว่าระบุ Index ตรงกับที่ตกลงไว้หรือไม่ค่ะ และสังเกตความหนาที่ขอบเลนส์เทียบกับค่าสายตาของตัวเอง เพราะความบางที่ได้ยังขึ้นกับขนาดกรอบและตำแหน่งศูนย์เลนส์ด้วย ไม่ใช่แค่ Index อย่างเดียว กรอบใหญ่มากแม้ใช้ Index สูงก็ยังดูหนากว่ากรอบเล็กที่ใช้ Index ต่ำกว่าได้ ถ้าไม่มั่นใจควรกลับไปสอบถามร้านที่ตัดให้ตรงๆ และขอดูเอกสารระบุ Index ที่ใช้จริงค่ะ
ขอบเลนส์บางที่ได้จากการเลือก Lens Index ให้เหมาะกับค่าสายตาและทรงกรอบ
ขอบเลนส์ที่บางเรียบจากการเลือก Index ที่เหมาะสมกับค่าสายตาและทรงกรอบ

Optical X ตอบโจทย์นี้อย่างไร

Optical X Vision Care Center ที่ Riverside Plaza ชั้น 2 มีเลนส์ครบทุกระดับ Index ตั้งแต่ 1.56 ไปจนถึง 1.74 จากแบรนด์เลนส์คุณภาพ ทีมทัศนมาตรและช่างตัดแว่นของเราจะประเมินค่าสายตาร่วมกับทรงกรอบที่เลือกจริง เพื่อแนะนำ Index ที่คุ้มค่าที่สุดสำหรับแต่ละคน ไม่แนะนำให้จ่ายเพิ่มโดยไม่จำเป็น และอธิบายส่วนต่างราคาให้เข้าใจก่อนตัดสินใจเสมอ หากไม่แน่ใจว่าควรเลือก Index ไหน สามารถแวะมาปรึกษาพร้อมนำแว่นเดิมมาเทียบได้